ԱՌՈՂՋ ԱՊՐԵԼԱԿԵՐՊ
Ինչ է առողջ ապրելակերպը

Վերջերս նկատվել է դրական միտում. ավելի ու ավելի շատ երիտասարդներ հրաժարվում են կախվածությունից և հետևում առողջ ապրելակերպի հիմունքներին: Առողջ ապրելակերպը ոչ միայն հատուկ դիետա կամ վարժություն է, այլ միջոցառումների մի ամբողջ շարք՝ ուղղված առողջության բարելավմանը և մարմնում հիվանդագին գործընթացների կանխմանը: Առողջ ապրելակերպի կանոններին հետևելը  կարող է էապես բարելավել կյանքի որակը և երկարացնել տևողությունը:

 

Առողջ ապրելակերպի առավելությունները

Առողջ ապրելակերպը շոշափելի ազդեցություն է թողնում  իմունիտետի  վրա: Համաձայն հարցումների, ովքեր վերջերս են փոխել իրենց ապրելակերպը, դրանից հետո նկատելիորեն բարելավվել է ինքնազգացողությունը, բարձրացել է  տրամադրությունը,   փոխվել է նաև աշխարհընկալումը:

 

Առողջ կյանք վարելը նպաստում է նաև հետևյալ բարելավումներին

● Նվազում է քրոնիկ հիվանդությունների հաճախակի կրկնվելու հավանականությունը:

● Արթնանալիս հոգնածություն չկա, քեզ ուժեղ ես զգում:

● Մարզումների ժամանակ զգացվում է դիմացկունության աճ:

● Նվազում է մրսածության հետ կապված հիվանդությունների հաճախականությունը, իջնում է դրանց ծանրության աստիճանը:

● Մաշկը դառնում է ավելի հարթ և մաքուր:

 

ՈՒսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ առողջ ապրելակերպը կարող է նվազեցնել տարիքային մի շարք հիվանդությունների զարգացման հավանականությունը, բացի այդ, նման կենցաղը հիանալի օրինակ է մերձավորների և, առաջին հերթին, երեխաների համար:

 

Առողջ ապրելակերպի ձևավորման հիմքերն ու մեթոդները

Առողջ ապրելակերպն ունի 7 հիմնական «հենասյուն» ֆիզիկական ակտիվություն, հավասարակշռված սնունդ, վատ սովորությունների բացակայություն, հիգիենիկ խնամք, լավ քուն և հանգիստ, առողջապահական միջոցառումներ  և հուզականության կարգավորում: Եթե հետևում եք այս բոլոր կետերին, ապա կյանքի որակը և ինքնազգացողությունը  զգալիորեն բարելավվում են:

 

Պահպանել պատշաճ սննդակարգ

Ներքին օրգանների առողջությունը, արտաքին տեսքը, ինքնազգացողությունը և դիմադրողականությունը ուղղակիորեն կախված են մեր սննդից: Առողջ ապրելակերպը նախատեսում  է  համի և բույրերի ուժեղացուցիչների, ճարպային սննդի, ներկանյութերի և կոնսերվանտների բացառումը կամ գոնե զգալի նվազեցումը:

 

Հիմնական կանոններ

● Պետք չէ սոված մնալ կամ  չափազանց շատ ուտել՝ երկուսն էլ բացասաբար են անդրադառնում ձեր ինքնազգացողության վրա, պետք չէ սովի և, հակառակը, շատ հագեցածության զգացողություն ունենալ: Նստակյաց ապրելակերպ ունեցող կանայք պետք է փորձեն օրական ապահովել 1700-1900, իսկ տղամարդիկ՝ 300-400 կկալ:

● Խմեք մաքուր ջուր: Խորհուրդ է տրվում օրական 1,5-ից 2 լիտր ջուր խմել (ոչ թե թեյ, սուրճ, հյութ և այլն)

● Կրճատեք քաղցրավենիքի քանակը սննդակարգում: Եթե ուզում եք ինչ-որ քաղցր բան, նախապատվությունը տվեք թարմ բանջարեղենին և չորացրած մրգերին: Կարող եք նաև չափավոր դառը շոկոլադ ուտել:

● Սնվել օրական առնվազն 4-5 անգամ՝ փոքր չափաբաժիններով, ճաշի վերջում պետք է լինի թեթևակի սովի զգացում:

● Ամենօրյա ճաշացանկը պետք է պարունակի միս կամ ձուկ, բանջարեղեն և մրգեր, հացահատիկային ապրանքներ, կաթնամթերք: Օգտագործեք բազմազան սնունդ:

● Խորհուրդ է տրվում ընթրել քնելուց առնվազն 2 ժամ առաջ: Ցանկալի չէ ուտել անմիջապես քնելուց առաջ:

● Սննդակարգից վերացնել արագ սննդի, ճարպային և ապխտած կերակուրները:

● Նախապատվությունը տվեք եփելուն,  շոգեխաշելուն կամ թխելուն:

 

Եթե նախկինում չեք հետևել ձեր սննդակարգին, ձեզ համար կարող է դժվար լինել այն կտրուկ փոխելը: Փորձեք սկսել աստիճանաբար. հեռացրեք ճարպային սոուսները և ճարպ պարունակող մթերքները,  խուսափեք սննդի մեջ բույրերի ուժեղացուցիչներից և քիմիական հավելումներից: Հրաժարվեք արագ սնունդից, հարմարավետ սնունդից, հրուշակեղենից, ճաշացանկի մեջ ավելացրեք  մրգերի և բանջարեղենի քանակը: Նշվածներից  յուրաքանչյուրը կատարելը կլինի քայլ դեպի առողջ սննդակարգ:

 

Ֆիզիկական ակտիվություն

Ֆիզիկական ակտիվության բացակայությունը կամ պակասը  նպաստում է նյութափոխանակության ընթացքի իջեցմանը, հենաշարժիչ համակարգի հիվանդությունների զարգացմանը,սրտանոթային և նյարդաբանական  խնդիրների աճին:

Եթե ձեր աշխատանքը շարժման հետ կապ չունի փորձեք ինքներդ լրացնել պակասը: Նորմալ է համարվում օրվա ընթացքում առնվազն 1 ժամ շարժման մեջ լինելը (սա մոտ 8000-10000 քայլ է): Գիտնականները ապացուցել են, որ ակտիվության յուրաքանչյուր րոպեն երկարաժամկետ հեռանկարում ազդում է մարմնի վիճակի վրա, ինչը նշանակում է, որ նույնիսկ վերելակի փոխարեն աստիճաններով բարձրանալը ձեզ արդեն իսկ ավելի է մոտեցնում առողջությանը:

Ամենօրյա ակտիվությունը բարձր պահելու համար սովորություն դարձրեք օրը սկսել և ավարտել թեթև մարզանքով: Եթե գնում եք աշխատանքի հասարակական տրանսպորտով, ապա 1-2 կանգառ շուտ իջեք և մնացած  ճանապարհը անցեք ոտքով: Եթե նստակյաց աշխատանքով եք զբաղված  ընդմիջումներ անելը շատ օգտակար է: Հանգստյան օրերին աշխատեք զբաղվել ֆիթնեսով, զբոսնել կամ գնալ լողավազան: Այս միջոցները բավարար են առողջությունը պահպանելու և լավ ինքնազգացողություն ունենալու համար:

 

Հիգիենիկ խնամք

Անհատական հիգիենան առողջ ապրելակերպի բաղադրիչներից մեկն է: Սա հիմնականում վերաբերում է բերանի խոռոչին: Պետք է առնվազն օրը երկու անգամ խոզանակով լվանալ ատամները և ուշադրություն դարձնել բերանի ամբողջ խոռոչի վրա: Բացի ատամի խոզանակի և ատամի մածուկի հիմնական հավաքածուից, ձեռք բերեք նաև բերանի խոռոչի խնամքի առարկաներ: Այս կանոններին չհետևելը հղի է ոչ միայն կարիեսի առաջացման , այլ պարադոնտիտի զարգացման և աղեստամոքսային հիվանդությունների առաջացման վտանգով:Կարևոր է նաև տունը խնամված պահել, ապահովել խոնավ մաքրումը, կանխել փոշու կուտակումը  և ամեն օր օդափոխել սենյակները:

 

Կարգավորել օրվա ռեժիմը

Գիտնականները եկել են այն եզրակացության,  որ քնի տևողությունը և հաճախականությունը կարևոր են առողջության և ինքնազգացողության համար: Յուրաքանչյուր ոք պետք է քնի օրական առնվազն 7 ժամ: Միևնույն ժամանակ, խորհուրդ է տրվում քնել և արթնանալ նույն ժամերին: Իհարկե, հանգստյան օրերին բացառություններ երբեմն կարելի է անել:

 

Զգացմունքային  կարգավորում

Նյարդային լարվածություն, անընդհատ խախտումներ, սթրեսներ. այս ամենը բացասաբար է անդրադառնում տրամադրության, ինքնազգացողության և առհասարակ առողջության վրա: Փորձագետները առաջարկում են հիմնվել հետևյալ խորհուրդներին.

● Մի տագնապեք նրա համար, ինչը չեք կարող փոխել: Եթե ​​չեք կարողանում հաղթահարել անհանգստությունը, դիմեք հոգեբանին:

● Մտածեք պոզիտիվ, ցանկացած իրադրության մեջ գտեք լավատեսական պահեր:

● Մի՛ չարացեք, մոռացե՛ք բոլոր վիրավորանքները, մի՛ նախանձեք և մի՛ վնասեք մարդկանց:

● Փորձեք խուսափել սթրեսային իրավիճակներից:

Ինչպես է ապրելակերպը ազդում մարդու առողջության և կյանքի տևողության վրա

Ընդհանրապես ընդունված է, որ սովորությունը ձևավորվում է 21 օրվա ընթացքում: Հետևելով վերը նշված ուղեցույցներին ՝ կարող եք ձևավորել սովորություն, որը կօգնի ձեզ երկարացնել կյանքը և դանդաղեցնել ծերացման գործընթացը: Շատ կարևոր է հետևել առողջ ապրելակերպի բոլոր հիմունքներին : Այսինքն, եթե հետևում եք անձնական հիգիենային, մարզվում եք և ճիշտ սնվում, բայց միևնույն ժամանակ ծխում եք, վատ սովորությունն արդեն կարող է խանգարել դրական փոփոխություններին:

 

Առողջ ապրելու սովորություն

Եթե անցել եք ​​առողջ ապրելակերպի, փորձեք հնարավոր ամեն ինչ անել, որպեսզի սովորությունը փոխանցեք ձեր երեխաներին: Սովորեցրեք նրանց ճիշտ վարվել վաղ տարիքից:

● Փոքր տարիքից ձեր երեխային ուղարկեք մարզական պարապմունքների:

● Առնվազն շաբաթը մեկ դուրս եկեք բնության գիրկ:

● Երբեմն հրաժարվեք հասարակական տրանսպորտից և մեքենաներից, ավելի շատ  քայլեք:

● Պարբերաբար այցելեք ձեր բժշկին պրոֆիլակտիկ  ստուգումների  համար:

● Աշխատեք ձեր երեխային հեռու պահել արագ սննդից , քաղցրավենիքից և բաղադրության մեջ քիմիա պարունակող ապրանքներից:

● Մանկուց սովորեցրեք ձեր երեխային անձնական հիգիենայի կանոնները:

● Հասեք նրան, որ ձեր երեխան սիրով մասնակցի  տան խնամքի աշխատանքներին:

Առողջ ապրելակերպը չպետք է անհարմարություններ առաջացնի, բոլոր գործողությունները պետք է սիրով արվեն: Աստիճանաբար զարգացրեք լավ սովորությունները: Սկզբում սովորեք նոր կերակուրներին, ապա սկսեք վարժություններ անել առավոտյան ևայդպես շարունակ: Ժամանակի ընթացքում դուք կսկսեք ավելի լավ և հանգիստ զգալ, և կկարողանաք հասնել այնպիսի արդյունքների, որոնք նախկինում անհասանելի էին թվում:

 

Նյութը՝ Զավեն Բասմաջյանի

Լուսանկարը՝ Համացանցից