Նյութը՝ Հասմիկ Գյոզալյանի
Լուսանկարները՝ ընտանեկան արխիվից և Հասմիկ Գյոզալյանի
Տեղադրվել է 19-10-2017
«Խրամատից` հավերժություն». ավագ լեյտենանտ Բենիամին Մոնթե Եղոյան
Eritasard.am-ը շարունակում է ընթերցողին ներկայացնել «Խրամատից` հավերժություն» հեղինակային շարքը, որը պատմում է ծառայողական պարտականությունները կատարելու ընթացքում զոհված զինծառայողների կյանքի ու սխրանքի մասին:

Այս անգամ շարքի հերոսը ՊԲ զորամասերից մեկի տանկային դասակի եւ 321 հանրահայտ տանկի հրամանատար, «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետ, ավագ լեյտենանտ Բենիամին Մոնթե Եղոյանն է, ով, իր անձնակազմի՝  տանկի նշանառու-օպերատոր, շարքային Վլադիմիր Ալիխանյանի, մեխանիկ-վարորդ, շարքային Տիգրան Աբգարյանի հետ գերազանց կատարելով մարտական խնդիրը, 2016 թ.-ի ապրիլի 2-3-ը ոչնչացրել է թշնամու 4 միավոր զրահատեխնիկա (3 տանկ, 1 ՀՄՄ), մեծ թվով գրոհայինների եւ  անձնակազմի հետ հերոսաբար զոհվել ապրիլի 3-ին: 

ՀՀ նախագահի հրամանագրով՝ պարգեւատրվել է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով, ԱՀ նախագահի հրամանագրով՝ «Մարտական ծառայության» մեդալով: Արժանացել է «Հայկյան» հատուկ մրցանակի: 



Վերածնված Մոնթեն


Մոնթեն անխռով քնած է մոր տաքուկ գրկում… Ու խաղաղ է փոքրիկի քունը մորեղբոր՝  հերոսաբար զոհված ավագ լեյտենանտ Բենիամին Մոնթե Եղոյանի պաշտպանած հայրենիքում: 

Գայանեն՝ զոհված հրամանատարի քույրը, կամացուկ շոյում է որդուն: Ասում է՝ ոսկեգույն մազերով սպիտակամաշկ փոքրիկը եղբորն է նման: 

Նրա զոհվելուց ամիսներ անց՝ հունվարի 28-ին, լույս աշխարհ եկավ փոքրիկ Մոնթեն: Մանչուկի ծնունդը հրաշք էր, որին երկար էին սպասել ծնողները…

«Եղբորս զոհվելուց հետո՝ մի քանի ամիս անց, առաջին անգամ տեսա նրան երազում: Ասում էր. «Ես գործեր ունեմ, դրա համար եմ վերեւ բարձրացել: Ես այստեղ եմ պետք»: Ու այնքան իրական էր, այնքան իրական… Երբ հարցրի, թե ինչպես եմ ես դիմանալու, ինչպես եմ համակերպվելու իր կորստի հետ, հորդորեց. «Դու հանգի՛ստ իջիր, ես ամեն բան կանեմ»: Դրանից հետո իմացա, որ որդի եմ ունենալու: Որդուս ծնունդն իսկական հրաշք էր, որին սպասել էինք 7 տարի»,- պատմում է Բենիամին Մոնթե Եղոյանի քույրը՝ Գայանեն: 

Նրա թաց աչքերում հանկարծ ժպիտ եմ նշմարում: Փոքրիկին կրծքին է սեղմում. «Որդիս պիտի Մոնթե մեծանա ու մորեղբոր կիսատ թողած գործը շարունակի»:  



Շարքային Եղոյանը ներկայացել է Ձեր հրամանով… 

Բենիամին Մոնթե Եղոյանը ծնվել է 1992 թ.-ի մայիսի 19-ին Շիրակի մարզի Մեծ Մանթաշ գյուղում: Ի սկզբանե որոշված էր. նորածին տղան կրելու էր զորահրամանատար Մոնթե Մելքոնյանի անունը: Սակայն ընտանիքին պատուհասած մեծ դժբախտությունը փոխեց իրադարձությունների ընթացքը. ավագ որդին՝ Բենիամինը, դժբախտ պատահարի զոհ դարձավ, եւ փոքրիկին անվանեցին եղբոր անունով՝ Բենիամին: 

«Բոլորս նրան Մոնթե էինք անվանում, քանի որ չափազանց դժվար էր նորածին եղբորս Բենիամին անունով դիմելը, եւ նրան ճանաչեցին որպես Մոնթե: Առաջին անգամ դպրոցում է իմացել, որ իր փաստաթղթային անունը Բենիամին է»- հիշում է քույրը: 



Հայրը՝ Ներսես Եղոյանը (Բատյա), առաջին իսկ օրերից զինվորագրվել էր Արցախյան պատերազմին. Մեծ Մանթաշի ջոկատի հրամանատարն էր: Երբ Մոնթեն ծնվեց, հոր ազատամարտիկ ընկերները որպես նվեր փամփուշտներ բերեցին ու դրեցին երեխայի օրորոցի մեջ: 

Քույրը պատմում է. «Եղբայրս 3-4 տարեկանում հագնում էր հայրիկիս զինվորական ճտքավոր կոշիկները, ձեռքերը դնում մեջքին եւ դեմքին հնարավորինս խիստ արտահայտություն հաղորդելով՝ քայլում տան մի ծայրից մյուսը, զինվորական հրամաններ տալիս: Երբ հայրս տուն էր մտնում, կանչում էր. «Շարքայի՛ն Եղոյան, ինձ մոտ»: Մոնթեն արագ պատվի էր առնում ու ներկայանում. «Շարքային Եղոյանը ներկայացել է Ձեր հրամանով»»

Հայրը սովորեցրել էր Հովհաննես Թումանյանի «Թմբկաբերդի առումը»: Մոնթեն տանը մի բարձր տեղ էր գտնում, կանգնում ու ոգեւորված արտասանում: 



Սպարապետի նվերը

«Հայրս ու Վազգեն Սարգսյանը համակուրսեցիներ են եղել, մտերիմ ընկերներ, եւ արդեն պայմանավորվածություն կար, որ Վազգեն Սարգսյանը դառնալու է Մոնթեի կնքահայրը: Հայրս հաճախ սպարապետի մասին խոսելիս այդպես էլ արտահայտվում  էր՝ քավորդ,- շարունակում է զրուցակիցս,- Բաշ-Ապարանի հերոսամարտին նվիրված միջոցառման ժամանակ Մոնթեն, նկատելով Վազգեն Սարգսյանին, վազել է նրա  հետեւից ու կանչել՝ քավո՜ր… Վազգենը գրկել է նրան, մոտեցրել տոնական սեղանին ու կատակել. «Մի կենաց էլ դու ասա՛»: 6-ամյա Մոնթեն բաժակը բարձրացրել է ու ասել՝ հայ ժողովրդի կենացը: Սպարապետն այդ ժամանակ իր կրծքից մի կրծքանշան է հանել ու ամրացրել եղբորս կրծքին»: 



Կարծես հենց այդ ճանապարհն էլ պիտի ընտրեր…

Մոնթե Բենիամին Եղոյանը սովորել է Երեւանի Գագիկ Ստեփանյանի անվան 135 դպրոցում, 5-րդ դասարանից կրթությունը շարունակել ՀՀ ՊՆ «Փոքր Մհեր» կրթահամալիրում, այնուհետեւ ընդունվել ՀՀ ՊՆ Վ. Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարան: 

«Նրա ընտրությունն էր: Չնայած տանը երբեք որեւէ խոսակցություն չէր եղել այդ մասին, բայց բոլորս էլ այդպես էինք պատկերացնում. կարծես հենց այդ ճանապարհն էլ պիտի ընտրեր: Այնքան հայրենասեր էր… Թեպետ երբեք չէր բարձրաձայնում այդ մասին: Երբեք չէր խոսում նաեւ իր ընտրած ճանապարհի մասին: Մի անգամ միայն, երբ հայրս հիվանդ էր, եղբայրս անկեղծացավ ինձ հետ՝ ասելով, որ ինքը կատարել է հորս երազանքը, քանի որ նա միշտ ցանկացել է իրեն զինվորական համազգեստով տեսնել,- հիշում  է զրուցակիցս, ապա ժպիտով հավելում,- այնքան հաղթանդամ էր, կարծես հսկա լիներ: Բոլորը զարմանում էին, որ տանկիստ է: Մեծ դժվարությամբ էր իր չափսով տանկիստի համազգեստ հայթայթում»:

ՀՀ ՊՆ Վ. Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանն ավարտելով՝ Բենիամին Մոնթե Եղոյանը ծառայության է անցել  ՊԲ զորամասերից մեկում՝ որպես տանկային դասակի հրամանատար: 

Քրոջ խոսքով՝ Մոնթեն սիրած աղջիկ ուներ: Մի օր էլ զանգահարել է ու ասել, որ ցանկանում է շատ արագ նշանադրվել. «Արցախից եկավ մի օրով, նշանադրվեց, հաջորդ օրը կրկին մեկնեց ծառայության: Որոշ ժամանակ անց նույն կերպ եկավ ու ամուսնացավ, կնոջ հետ մեկնեցին Արցախ: Այնքան գեղեցիկ ընտանիք էր… Ցավոք, գոնե մեկ տարի չկարողացան վայելել ընտանեկան երջանկությունը»:



Կհամարենք, որ մենք էլ մեր ծնողների նման մեր պարտքը կատարեցինք…

Բենիամին Մոնթե Եղոյանի հրամանատարությամբ 321 տանկի անձնակազմը լավագույններից մեկն էր համարվում զորամասում, եւ բնավ պատահական չէր, որ 2016 թ.-ի ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը սկսված մարտական գործողությունների ժամանակ առաջիններից մեկն է նետվել մարտադաշտ (հարավային ուղղություն): 

Ապրիլի 2-3-ը տանկի անձնակազմը, գերազանց կատարելով առաջադրված մարտական խնդիրը, մտել է արդեն իսկ գրավված դիրքի տարածք, գետնին հավասարեցրել ու տրորել թշնամու կողմից այնտեղ արդեն տեղադրված դրոշը, ոչնչացրել հակառակորդի 4 միավոր զրահատեխնիկա (3 տանկ, 1 ՀՄՄ): 

Պատմում են, որ մարտերի ժամանակ Մոնթեն ասել է. «Կհամարենք, որ մենք էլ մեր ծնողների նման մեր պարտքը կատարեցինք»:

Ցավոք, ապրիլի 3-ին՝ մարտական խնդիրը կատարելու ընթացքում, թշնամու կողմից խոցվեց 321 տանկը, որի  անձնակազմը հերոսաբար զոհվեց: 



«Ասես լեռներից մեր արյունն է հոսում…»  

Զրուցակիցս պատմում է, որ Մոնթեն անդադար լսում էր Ռուբեն Հախվերդյանի «Կարմիր կակաչները» երգը ու չէր հագենում… Գրոհի գնալուց առաջ էլ այդ երգն է երգել. «Եղբորս զինվորներից  մեկը պատմում էր, որ իրենց էլ հանձնարարել է սովորել այդ երգի բառերը, ու հաճախակի են երգել: Մարտից առաջ երգել է նույն երգը… Ու ես պատկերացնում եմ, թե ինչպես է նետվել գրոհի»

Եղբոր մասին հուշերից  մե՛րթ արցունքոտված, մե՛րթ ժպտացող աչքերով Գայանեն շարունակում է պատմել. «Ինձնից փոքր էր, բայց այնպիսի հուսալի հենարան էր… Այնքան ընկերասեր էր, սրտաբաց, նվիրվող: Մի օր տուն եկավ՝ հագին մի անծանոթ բաճկոն՝ թեւերն այնքան կարճ, որ հազիվ ծածկում էին արմունկները: Ի պատասխան մեր զարմացած հայացքների՝ բացատրեց, որ իր բաճկոնը տվել է ընկերոջը, որ գնա ժամադրության, քանի որ իրենն ավելի գեղեցիկ էր: Երբ անցավ ծառայության, այնքան քիչ էր տանը լինում: Ու երբ կարողանում էր որեւէ գործ անել տան համար, անասելի ոգեւորվում էր:  Հյուրասենյակի դռան ապակին կոտրվել էր, հերթական կարճ արձակուրդի ժամանակ վերանորոգեց: Հիմա նորից կոտրվել է, բայց թողել ենք այդպես. եղբորս ձեռքերն են դիպել… Ասում էր. «Ի՞նչ իմաստ ունի երկար ապրել ու ոչինչ չանել… Պիտի կյանքդ  թեկուզ կարճ լինի, բայց արժեքավոր»: Այդ պահին ուշադրություն չես դարձնում, թվում է՝ պարզապես բառեր են, իսկ հետո… հետո ապրում ես այդ բառերով»



Հայրենիքն ունի մեր արյան կարիքը

Մոնթեն, ասում են, սիրահարված էր տանկին… Գերազանց տիրապետում էր դրա մարտավարությանը, հպարտանում, որ ընտրել է տանկիստի մասնագիտությունը: 

Սոցիալական կայքի անձնական էջում մի քանի տարի առաջ շնորհավորել է տանկիստների մասնագիտական տոնը՝ գրելով. «Հայոց բանակն այսօր նշում է Տանկիստի մասնագիտական տոնը: Շնորհավորում եմ բոլոր նրանց, ովքեր իրենց տանկիստ են համարում: Քա՛ջ եղեք եւ հպարտ, քանզի դուք եք «ցամաքային զորքերի գլխավոր հարվածային ուժը»: Հետգրությամբ էլ նշել է. «Տանկը բանակի սիրտն է»:

Նախախնամությո՞ւն  է գուցե. նույն սոցիալական կայքի էջում Մոնթեն գրել է. «Հայրենիքն ունի մեր արյան կարիքը»