Այսօր

«Էկրանային ժամանակ». բացասական ազդեցությունը կանխելու տարբերակները

  16 Հունիս 2021  432 դիտում
«Էկրանային ժամանակ». բացասական ազդեցությունը կանխելու տարբերակները

Մեր կյանքի ավելի քան մեկ քառորդն անցնում է էկրանների առջև։ Պատկերացնո՞ւմ եք։ Օրական միջինը 6-7 ժամ, իսկ հանգստյան օրերին՝ հաճախ ավելի շատ։ Նման կենսակերպը վտանգավոր է ոչ միայն տեսողության համար, այլևս կարող է հանգեցնել ընկճախտի։ Այնպես որ, եթե օրը սկսում և ավարտվում եք հեռախոսը ձեռքին, ուրեմն այս հրապարակումը ձեզ համար է։

Ճի՞շտ է, որ համակարգչային էկրանը բացասաբար է ազդում տեսողության վրա

Համակարգչի՝ աչքերի առողջության վրա ունեցած ազդեցության վերաբերյալ առաջին հետազոտությունները կատարվել են 1990-ականների վերջերին, երբ համացանցի հասանելիություն ուներ ավելի քան 100 երկիր։ Այդ հետազոտություններում մասնագետները վնասակարությունը կանխելու տեսանկյունից «էկրանային ժամանակի» հստակ տևողություն չէին նշում, իսկ ներկայիս ուսումնասիրությունները փաստում են՝ 6 ժամից քիչ «էկրանային ժամանակը» նորմալ է, ավելին՝ կարելի է, բայց ունի ընկճախտ ու հոգեբանական այլ խնդիրներ առաջացնելու, աչքերի առողջության վրա բացասաբար ազդելու հավանականություն։ Ներկայիս միտումն այնպիսին է, որ այս ժամաքանակն աստիճանաբար կարող է ավելանալ՝ պայմանավորված այն հանգամանքով, որ գիտության զարգացմանը զուգընթաց համակարգչային սարքավորումների էկրաններն առավել անվտանգ են դառնում։ Այո, նոր տեխնոլոգիաներն ավելի անվտանգ են, քան նախկինները, բայց դա չի նշանակում, որ բացասական ազդեցությունը բացառված է։ Ժամանակակից էկրանների պարագայում թարթման հաճախականությունն ավելի քիչ է, ինչի արդյունքում դրանք  ավելի քիչ են կապույտ լույս արձակում, սակայն համակարգչով երկար աշխատանքը՝ հատկապես մոտ տարածությունից, իսկապես վատ է ազդում տեսողության և ակոմոդացիայի (աչքի՝ առարկաներ ֆիքսելու կարողությունը) վրա։ Կապույտ լույսի երկարատև ազդեցությունը կարող է հանգեցնել կարճատեսության և ցանցաթաղանթի հիվանդությունների: Խնդիրն այն է, որ նման ճառագայթներն ունեն կարճ ալիք և բարձր էներգիա: Այսինքն՝ լույսը կարող է մաշկ թափանցել նույնիսկ ավելի խորը, քան A և B խմբերի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները:

Ինչպե՞ս կանխել էկրանային ժամանակի վատ ազդեցությունը

Փենսիլվանիայի համալսարանի կատարած ուսումնասիրության համաձայն՝ էկրանային «շփումից» 30 րոպե դադարը կարող է նվազեցնել դրա բացասական ազդեցությունը: Միևնույն ժամանակ էկրանային «շփման» անվտանգ տևողությունը տարբեր է՝ կախված տարիքից։ Այսպես՝ մինչև 2 տարեկան երեխաներին պետք է հեռու պահել էկրանային «շփումից»։ 2-5 տարեկան երեխաները կարող են օրվա մեջ 20 րոպե անցկացնել համակարգչի, հեռախոսի առջև, 5-7 տարեկանները՝ 40 րոպե, դպրոցականները՝ մինչև 1 ժամ։ Ընդ որում, առանց դադարի էկրանի առջև նստելու ժամանակահատվածը պետք է չգերազանցի կես ժամը։ Մեծահասակների պարագայում 4 ժամից ավելի համակարգչի առջև նստելը կարող է հանգեցնել համակարգչային սինդրոմի։ Ինչո՞վ է այն վտանգավոր. տեսողության վատթարացում, ներակնային ճնշում, ցավ աչքերում և պարանոցում: Համակարգչային սինդրոմը կարելի է նկատել չոր և կարմրած աչքերի, քրոնիկ հոգնածության և տեսողության կտրուկ անկման ախտանիշներով: Մեկ այլ հետևանք է կարպալ թունելի սինդրոմը: Այն արտահայտվում է ձեռքերում թմրության և մատների շրջանում ցավի միջոցով: Այս ամենից կարելի է խուսափել՝ պահպանելով պարզ կանոններ:

Առաջին հերթին, կրճատեք էկրանային ժամանակը: Այո, ամենաարժեքավոր խորհուրդն ամենաակնհայտն է:

Հետևեք 20-20-20 կանոնին: Դրա էությունը յուրաքանչյուր 20 րոպեն մեկ 20 վայրկյան ընդմիջումն է: Այս ընթացքում նայեք 20 ոտնաչափ հեռավորության վրա գտնվող կետի (մոտ վեց մետր): Արդարացումներ չեն ընդունվում՝ հիշեցում կամ զարթուցիչ օգտագործեք: Օգտվեք հատուկ ծրագրերից՝ «Minutes»-ը «macOS»-ի դեպքում և «WorkRave»-ը՝ «Windows»-ի։

Մարմնամարզություն աչքերի համար: Պարբերաբեր կատարեք աչքերի վարժություններ։ Օրինակ՝ ձեռքը պարզեք առաջ, նախ նայեք բութ մատին, ապա հեռվում գտնվող որևէ առարկայի: Յուրաքանչյուր դիրքում հայացքը պահեք 10 վայրկյան: Կրկնեք 10-15 անգամ: Նշենք նաև, որ բադմինթոնի ու սեղանի թենիսի նման մարզաձևերով զբաղվելը ևս աչքերը մարզելու լավ տարբերակ է:

Օգտագործեք կապույտ ֆիլտրով ակնոց: Դրանք կլանում են էկրանի պայծառությունը և արգելափակում կապույտ լույսի ազդեցությունը: Նման ակնոցը կօգնի պահպանել տեսողությունը և բարելավել քնի որակը:

Քնելուց մեկ ժամ առաջ մոռացեք հեռախոսի մասին: Եթե չի հաջողվում, գոնե մի ​​գնացեք քնելու սմարթֆոնը ձեռքին։ Հակառակ դեպքում քնի հետ կապված խնդիրները երաշխավորված են։

Վերահսկեք էկրանային ժամանակը: Սմարթֆոնների մեծամասնությունը վաղուց ունի կայքերի և հավելվածների վրա ծախսած ժամանակը ներկայացնելու հնարավորություն: Հեռախոսի համապատասխան կարգավորումներում կարելի է տեսնել հաշվետվությունը և աշխատել այն բարելավելու ուղղությամբ:

Նվազեցրեք էկրանի պայծառությունը, երբ մթնում է: Լույսը խանգարում է մելատոնինի՝ քնի հորմոնի արտադրությանը, ինչն էլ վատ է անդրադառնում ինքնազգացողության վրա: Նվազեցրեք պայծառության աստիճանը կամ էկրանին փակցրեք փայլատ շերտ, որը կնվազեցնի կապույտ լույսի ազդեցությունը 30% –60%-ով:

Եվ հիշեք՝ համակարգչային էկրանը պետք է տեղադրվի աչքերից ոչ պակաս, քան 60 սմ հեռավորության վրա, հեռուստացույցը` 300 սմ, իսկ հեռախոսը պահեք դեմքից 30 սմ հեռու:  Կարճատեսները գուցե դժգոհեն, բայց նրանց համար էլ կա ելք` հատուկ ակնոց՝ բժշկի հետազոտության արդյունքների համաձայն:

Թեմայի մեջ

Գրադարան

Տեղեկատու

Ֆեյսբուքյան էջ