Տնտեսագիտական մայր համալսարանի միջազգային գործունեության ուղղությունները

  25 Հոկտեմբեր 2021  247 դիտում
Տնտեսագիտական մայր համալսարանի միջազգային գործունեության ուղղությունները

Erit.am-ի հարցազրույցը Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ռեկտոր Դիանա Գալոյանի հետ:

- Տիկին Գալոյան, խնդրում եմ ներկայացնել Տնտեսագիտական մայր համալսարանի միջազգային գործունեության ուղղությունները։

– ՀՊՏՀ ռազմավարական գերակա նպատակներից է բուհի միջազգայնացման ընդլայնումը, որի շնորհիվ կարողանում ենք մեր կողմից տրամադրվող կրթական ծառայության որակը բարձրացնել նոր մակարդակի և պայմաններ ստեղծել մեր ուսանողների համար՝ ուսումնառելու միջազգայնորեն մրցունակ և հեռանկարային միջավայրում։ Տնտեսագիտական համալսարանն ընդգրկված է միջազգային բազում ծրագրերում, ընդ որում՝ նախագծեր է իրականացնում տարբեր ուղղություններով՝ թե՛ ԵՄ, և թե՛ ԱՊՀ երկրների հետ՝ հետևողականորեն զարգացնելով բուհերի, ինչպես նաև հետազոտական և միջազգային կենտրոնների հետ համագործակցությունը։ Եվ մեր այս բազմապրոֆիլ համագործակցության նպատակը, ինչպես արդեն նշեցի, մեկն է՝ բարձրացնել մեր կողմից մատուցվող կրթության որակը, այն հարստացնել միջազգային փորձով և դառնալ ավելի մրցունակ։

- Մանրամասնեք, խնդրեմ, միջազգային ինչպիսի՞ ծրագրեր, այդ թվում՝ փոխանակման ծրագրեր եք իրականացնում։

– ՀՊՏՀ միջազգայնացումը խթանող կարևոր ուղղություններից է բուհի մասնակցության ընդլայնումը: Միջազգայնացման հարթակում մեր գործունեությունը շարունակում ենք՝ ներգրավվելով մի շարք կոնսորցիումներում և նախաձեռնելով նոր նախագծեր։ Կցանկանայի այս համատեքստում առանձնացնել ԵՄ-ի կողմից ֆինանսավորվող դրամաշնորհային ծրագրերը (Վիշեգրադի միջազգային ֆոնդի, «Էրազմուս+» ծրագրի և Գերմանական ակադեմիական փոխանակման ծառայության ֆինանսավորմամբ

Մեր համալսարանը «Վիշեգրադյան քառյակի փորձի յուրացումը գիտելիքի և տեխնոլոգիաների փոխադրման բնագավառում» նախագծի (տևողությունը՝ 18 ամիս) համակարգողն է։ Նախագիծը ֆինանսավորում է Միջազգային վիշեգրադյան ֆոնդը և նպատակաուղղված է խթանելու ձեռնարկություն–գիտահետազոտական ենթակառուցվածք համագործակցության մշակույթը Հայաստանում և Վրաստանում` հիմնվելով վիշեգրադյան գործընկեր երկրների հաջողված փորձի վրա։ Այս պահին ծրագրի ամենաակտիվ փուլերից է, և հպարտությամբ կարող ենք արձանագրել, որ այն լայն հետաքրքրություն է ձեռք բերել թե՛ ՓՄՁ-ների, և թե՛ հետազոտական ինստիտուտների շրջանում։

Այժմ ՀՊՏՀ-ն գերմանական գործընկերների հետ իրականացնում է «Ասիայում և Կովկասում թվային կրթության միջազգայնացում» (IDEA) ծրագիրը, որը ֆինանսավորում է Գերմանական ակադեմիական փոխանակման ծառայությունը (DAAD)։ Ծրագրի նպատակն է «Ինֆորմատիկա և կառավարում» կրկնակի մագիստրոսական ծրագիր ստեղծել գերմանական Ցվիկաուի կիրառական գիտությունների համալսարանի հետ։ Մոտ ապագայում կունենանք ժամանակակից և միջազգային ասպարեզում մրցունակ կրկնակի աստիճանաշնորհման մագիստրոսական ծրագիր։

Նմանատիպ փորձ մենք արդեն ունենք։ Այս պահին ՀՊՏՀ-ում իրականացվում է «Նախագծերի կառավարում» համատեղ մագիստրոսական կրթական ծրագիրը, որին մասնակցում են Վալենսիայի պոլիտեխնիկական (UPV), Հայաստանի պետական տնտեսագիտական և Ճարտարապետության և շինարարության Հայաստանի ազգային համալսարանները։ Ուսանողներն առաջին տարին ուսումնառում են հայաստանյան երկու բուհերում, իսկ երկրորդ տարին՝ Վալենսիայի պոլիտեխնիկական համալսարանում։ Շրջանավարտներին դիպլոմներ են շնորհվում ինչպես հայաստանյան երկու բուհերի, այնպես էլ Վալենսիայի պոլիտեխնիկական համալսարանի կողմից:

Ներկայում ՀՊՏՀ-ն ԵՄ-ի կողմից ֆինանսավորվող «Էրազմուս+» ծրագրի շրջանակում իրականացնում են հետևյալ նախագծերը՝ Կրեդիտային շարժունության ծրագրեր (ՀԳ 1), Կարողությունների զարգացմանը միտված գործընկերային ծրագրեր (ՀԳ 2) և Ժան Մոնե գործողություններ։ ՀՊՏՀ ուսանողների, դասախոսների և վարչական աշխատակիցների փոխանակային ծրագրերը հիմնականում իրականացվում են ԵՄ «Էրազմուս+» ծրագրի հիմնական գործողություն 1-ի շրջանակում։ Մեր առաջնային խնդիրներից է ուսանողների և դասախոսների շարժունության մեծացումը: 2017-ից մինչև 2020 թվականն ընկած ժամանակահատվածում մեր համալսարանն իրականացրել է ՀՊՏՀ ավելի քան 110 ուսանողների և 105-ից ավելի պրոֆեսորադասախոսական և վարչական աշխատակիցների փոխանակման ծրագրեր։ Իր հերթին, ՀՊՏՀ-ն հյուրընկալել է գործընկեր  համալսարանների 62-ից ավելի ներկայացուցիչների, և ՀՊՏՀ-ում փոխանակային ծրագրով ուսումնառել է 6 ուսանող։ Ներկայում ՀՊՏՀ 5 ուսանող «Էրազմուս+» փոխանակման ծրագրով ուսումնառում է եվրոպական տարբեր բուհերում։ 2021-2022 ակադեմիական տարվա գարնանային կիսամյակում 12 ուսանող և պրոֆեսորադասախոսական և վարչական 15 աշխատակից կմեկնեն ուսումնառելու և վերապատրաստվելու ՀՊՏՀ գործընկեր բուհերում։ ՀՏՊՀ-ն «Էրազմուս+» ծրագրի շրջանակում հաջողությամբ իրականացրել և իրականացնում է նաև կարողությունների զարգացմանը միտված գործընկերային ծրագրեր (ՀԳ 2)։ Ընթացիկ ծրագրերից կցանկանայի անդրադառնալ մի քանիսին:

«Ֆինանսների մագիստրոսական ծրագրերի բարեփոխում Հայաստանում և Մոլդովայում»  (REFINE) ծրագիրն (մեկնարկել է 2017 թ.) ուղղված է ֆինանսների կրթական ծրագրերի բարելավմանը: Նախագծի շրջանակում բարեփոխվել է «Կորպորատիվ ֆինանսներ» մագիստրոսական կրթական ծրագիրը, որի համար ձեռք է բերվել անհրաժեշտ մասնագիտական գրականություն։ ՀՊՏՀ դասախոսներն ու աշխատակիցները հնարավորություն են ստացել մասնակցելու մի շարք վերապատրաստումների և աշխատանքային հանդիպումների։

 «Educational for Drone (eDrone)» նախագիծը (մեկնարկել է 2016 թ.) նպատակաուղղված է կոնսորցիումի անդամ համալսարաններում անօդաչու թռչող սարքերի ուսումնառության կենտրոններ ստեղծելուն և դրանք անհրաժեշտ սարքավորումներով համալրելուն, որոնք գիտելիք կփոխանցեն անօդաչու թռչող սարքերի  մեխանիկական բնութագրերի, ներքին համակարգերի, դրանց միջոցով տեղեկատվության հավաքման և մշակման, ինչպես նաև դրանց օգտագործումը կարգավորող ազգային օրենքների վերաբերյալ: Հայաստանում այս կենտրոնը ստեղծվել է նախագծի գործընկեր Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանում։ ՀՊՏՀ-ում ներդրվել են մի շարք դասընթացներ, իսկ ՀՊՏՀ  ներկայացուցիչները հնարավորություն են ստացել մասնակցելու միջազգային վերապատրաստումների և սեմինարների։

Հետազոտությունների կառավարման և «Բաց գիտության» կարողությունների զարգացումը Մոլդովայի և Հայաստանի բուհերում «Միներվա» /MINERVA/  ծրագիրը (մեկնարկել է 2019 թ.) միտված է Մոլդովայի և Հայաստանի համալսարաններում Բաց գիտության հիմնական սկզբունքների ներդրման համար բարենպաստ պայմաններ ստեղծելուն։

ՀՊՏՀ-ն «Էրազմուս+» ծրագրի Ժան Մոնե գործողություններ («ԵՄ քաղաքականությունը, գործող կարգավորումներն ու վարչական կառուցվածքը»  (EU-PPP) ԺՄ մոդուլ և «ԵՄ և ԵԱՏՄ. հակամարտության և մրցակցության միջև, մերձեցում և համագործակցություն»  (EUCON) ԺՄ նեթվորք) ծրագրերի հաղթող է ճանաչվել վերջին երկու տարիների ընթացքում: Այս ծրագրերի շնորհիվ ՀՊՏՀ-ում միջազգային տնտեսական հարաբերություններ մասնագիտության մագիստրոսական առարկաները դասավանդվում են լրամշակված տարբերակով, և ներդրվել են նոր առարկաներ, որոնք ուղղված են խթանելու դասավանդումն ու հետազոտությունը Եվրոպական Միության ուսումնասիրությունների ոլորտում։

ՀՊՏՀ-ն օտարերկրյա ուսումնական հաստատությունների հետ կնքել է 130 համագործակցության հուշագրեր: Մեր գործընկեր բուհերից մի քանիսի հետ այս պահին նախատեսում ենք իրականացնել ուսանողների, պրոֆեսորադասախոսկան և վարչական աշխատակիցների փոխանակման և համատեղ հետազոտական ծրագրեր, ինչպես նաև պլանավորում ենք կազմակերպել տարաբնույթ գիտական և կրթական  միջոցառումներ:

Ուսանողների փոխանակման ծրագրեր իրականացնում ենք նաև Ուրալի պետական տնտեսագիտական  և Հյուսիսկովկասյան դաշնային համալսարանների (ՌԴ) հետ։ ՀՊՏՀ 3 ուսանող արդեն իսկ փոխանակային ծրագրով ուսումնառել է Ուրալի պետական տնտեսագիտական համալսարանում։ Վերոնշյալ համալսարանների հետ այս ուսումնական տարում ևս կիրականացնենք ուսանողների փոխանակման ծրագրեր։

- Ձեր խոսքում նշեցիք, որ բուհը, բացի համալսարաններից, համագործակցում է նաև միջազգային կառույցների հետ: Ի՞նչ կասեք այդ մասին։

– Միջազգային գիտակրթական միջավայրին ինտեգրվելու նպատակով ՀՊՏՀ-ն անդամակցել է և քայլեր է ձեռնարկում անդամակցելու մի շարք միջազգային ասոցիացիաների և կազմակերպությունների։ Այժմ անդամակցում է Եվրասիական համալսարանների միությանը (EUA), Սև ծովի և Արևելյան միջերկրածովյան ակադեմիական ցանցին (BSEMAN), Հարավային և Արևելյան Եվրոպայի և Միջերկրածովյան տարածաշրջանի տնտեսագիտական համալսարանների միությանը (ASECU), Գիտական հետազոտությունների աջակցության ասոցիացիային։ ՀՊՏՀ-ն արդյունավետ համագործակցում է նաև Հայաստանի զարգացման նախաձեռնությունների բարեգործական հիմնադրամի, Հայաստանում ՄԱԿ-ի հանրային տեղեկատվության վարչության, Հայկական միջազգային միջմասնագիտական խմբի, Գերմանական ակադեմիական փոխանակման ծառայության, Հայաստանում «էրազմուս+» ազգային գրասենյակի, Լատվիայի երիտասարդության զարգացման կենտրոնի և «Կոպեռնիկուս Բեռլին» ասոցիացիայի հետ։

Դիվերսիֆիկացնելով մեր միջազգային գործունեության ուղղությունները՝  մենք փորձում ենք անընդհատ ներգրավվել հետաքրքիր միջազգային նախագծերում։ Այս համատեքստում կցանկանայի առանձնացնել ՀՊՏՀ-ի և գերմանական «Կոպեռնիկուս Բեռլին» ասոցիացիայի միջև համագործակցության օրինակը: 2021 թ. ընթացքում ՀՊՏՀ-ն հյուրընկալել է 5 («Կանայք բիզնեսում», «Ձեռնարկատիրության հզորացումը երիտասարդների համար», «Մտածի´ր հրապարակելուց առաջ», «Աշխատելու հնարավորությունները» և «Փոխել մարդուն, ոչ թե կլիման») միջազգային սեմինարներ, որոնց մասնակցելու համար 12 երկրներից ՀՊՏՀ են ժամանել շուրջ 170 երիտասարդներ։ Միջազգային սեմինարները հյուրերին և ՀՊՏՀ ուսանողներին հնարավորություն ընձեռեցին ծանոթանալու արդիական և կարևոր այս հիմնահարցերին և ընդլայնելու իրենց գիտելիքները։ Ուրախությամբ կարող ենք արձանագրել, որ նմանատիպ նախաձեռնությունները կրելու են շարունակական բնույթ։

Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանը նաև աշխատում է ԱՊՀ անդամ պետությունների ուսումնական հաստատությունների հետ։ Կցանկանայի նշել, որ ներկայում ԱՊՀ տարածաշրջանի բուհերի հետ ունենք շուրջ 30 համագործակցության պայմանագիր։ Աշխատանքներ ենք սկսել նաև Անկախ պետությունների համագործակցության ցանցային համալսարանական կոնսորցիումին անդամակցելու ուղղությամբ։ ԱՊՀ ՑՀ-ի թեկնածու համալսարանների ընտրությունը պլանավորվում է իրականացվել նոյեմբեր ամսին։ ԱՊՀ ՑՀ-ին մեր անդամակցության պարագայում կկարողանաք առավել արդյունավետ իրականացնել անդամ բուհերի հետ համատեղ կրթական ծրագրերը և համատեղ գիտական հետազոտությունները։

ԱՊՀ անդամ երկրների բուհերի հետ համագործակցության համատեքստում հարկ եմ համարում նշել, որ ԱՊՀ երկրների միջխորհրդարանական վեհաժողովի գյուղատնտեսության և բնապահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովում, որն ԱՊՀ երկրների համար մշակում և ընդունում է տարբեր մոդելային օրենքներ, հավանության է արժանացել ՀՊՏՀ-ի ներկայացրած՝ «Լեռնահանքային արդյունաբերության գործունեության ազդեցության գնահատումը ազդակիր (շրջակա) համայնքների բնակչության առողջության վրա» մոդելային օրենքի հայտը։ Վերջին 30 տարվա ընթացքում Հայաստանում երբևէ մոդելային օրենք չի մշակվել ԱՊՀ երկրների համար։ Տնտեսագիտական բուհն առաջինն էր, որ նախաձեռնեց նման օրինագծի մշակումը և հաղթանակած դուրս եկավ։ Մեր բուհի համար սա կարևորագույն ձեռքբերում եմ համարում։ Արդյունքը կլինի այն, որ լեռնահանքային արդյունաբերության ոլորտում լավ մշակված օրենք կունենանք, որը կընդունվի նաև ԱՊՀ երկրների կողմից։ Սա հրաշալի նախադեպ կլինի նաև մեր բուհի համար, քանի որ իր փորձառությունը ՀՊՏՀ-ն կներկայացնի տարբեր միջազգային հարթակներում։

- Ինչպիսի՞ արդյունքներ  եք արձանագրել միջազգային գործունեության ուղղությամբ։

- Ռազմավարական այս նպատակի իրագործման ճանապարհին ՀՊՏՀ-ն արդեն իսկ հասել է բավականին լավ արդյունքների։ 2020 թ. առաջին անգամ ՀՊՏՀ-ն վարկանշավորվեց համաշխարհային հռչակ ունեցող Արևելյան Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի (EECA) բուհերի QS World University Rankings 2021 վարկանիշում։ Հայաստանից այս վարկանշավորման մեջ ներառված է 5 բուհ։ 2021 թ. առաջին անգամ մենք տեղ գտանք համաշխարհային բուհերը վարկանշավորող Times impact Ranking-ում, որտեղ հայաստանյան բուհերից միայն ՀՊՏՀ-ին է հաջողվել վարկանշավորվել: THE TIMES Impact Ranking-ը միակ համաշխարհային վարկանշավորման համակարգն է, որով աշխարհի բոլոր համալսարանները գնահատվում են ըստ ՄԱԿ- ի կայուն զարգացման նպատակներին համապատասխանության սկզբունքի։ Բացի դրանից, ՀՊՏՀ «Ամբերդ» հետազոտական կենտրոնն արդեն չորս տարի շարունակ Փենսիլվանիայի համալսարանի ուղեղային կենտրոնների վարկանշավորման  “TTCSP Global Go To Think Tank Index” աղյուսակում դասվում է աշխարհի 100 լավագույն համալսարանական ուղեղային կենտրոնների շարքին՝ ամեն տարի բարելավելով նախորդ տարվա ցուցանիշը: Այս տարի ևս մասնակցում ենք բուհերի վարկանշավորման միջազգային գործընթացներին և վստահ ենք, որ  շատ շուտով էլ ավելի կբարելավենք մեր դիրքերը։

- Ի՞նչ հետագա պլաններ ունեք բուհի միջազգայնացման ճանապարհին, այդ թվում՝ օտարերկրյա ուսանողների ներգրավման խնդրում։

 – ՀՊՏՀ միջազգայնացմանը նպաստելուն ուղղված մեր անելիքները շատ են։ Բուհում բացվել է նաև ֆոնդահայթայթման բաժին, որը զբաղվում է միջազգային ֆոնդերի ներգրավմամբ: Ինչ վերաբերում է օտարերկրյա ուսանողների ներգրավմանը, ապա կարող ենք նշել, որ այժմ լիցենզավորման փուլում են բակալավրիատի և մագիստրատուրայի անգլալեզու ծրագրերը, և հուսով ենք, որ 2022-2023 ուսումնական տարում ՀՊՏՀ-ն կհյուրընկալի օտարերկրացի ուսանողների մեծ խմբեր։

 Նյութը պատրաստեց՝ Հեղինե Հովհաննիսյանը

 

 

Թեմայի մեջ

Գրադարան

Տեղեկատու

Ֆեյսբուքյան էջ