6 խորհուրդ՝ առողջության և երկարակեցության համար

  16 Նոյեմբեր 2021  101 դիտում
6 խորհուրդ՝ առողջության և երկարակեցության համար

Հնարավո՞ր է առողջ սնվել և միաժամանակ վայելել սնունդը, պահպանել կազմվածքը և չվնասել առողջությունը: Այդ դեպքում ի՞նչ ուտել տապակած կարտոֆիլի ու քաղցր տորթի փոխարեն։ Սննդաբան Ուոլթեր Ուիլեթը, որը Հարվարդի հանրային առողջության բարձրագույն դպրոցի սննդագիտության ամբիոնի պրոֆեսոր է, ներկայացնում է առողջ սնվելու գաղտնիքները։

Խուսափեք ճարպերից, բայց ոչ բոլոր: Վտանգավոր են «հագեցած» ճարպերը, որոնք առատորեն առկա են անարատ կաթում և կարմիր մսի մեջ, և տրանսճարպերը, որոնք առկա են մարգարինում, թխած և տապակած մթերքներում։ Երկու տեսակի ճարպեր՝ մոնոչհագեցած և պոլիչհագեցած, օգտակար են սրտի համար: Դրանք առկա են բուսական յուղերում, ընկույզներում, ձավարեղենում: 

Զգուշացեք ածխաջրերից: Ածխաջուր պարունակող դյուրամարս մթերքները (ցորենի հաց, եփած կարտոֆիլ կամ սպիտակ բրինձ) կտրուկ բարձրացնում են արյան մեջ շաքարի մակարդակը, որը հետո նույնքան կտրուկ նվազում է: Շաքարի (և ինսուլինի) մակարդակի տատանումները հանգեցնում են անընդհատ քաղցի, սրտային հիվանդությունների և շաքարախտի: Նմանատիպ դյուրամարս մթերքը վտանգավոր է հատկապես ավելորդ քաշ ունեցող մարդկանց համար։ Ի տարբերություն վերոնշյալի՝ հատիկաընդեղենից և ձավարեղենից ստացած ածխաջրերը (շագանակագույն բրինձ, մակարոնեղեն) դանդաղ են ներծծվում և չունեն վնասակար հետևանքներ: 

Սահմանափակեք կարմիր մսի օգտագործումը՝ տավարի, խոզի, եղնիկի: Կարմիր մսի հետ մենք ստանում ենք «հագեցած»  ճարպերի ու խոլեսթերինի մեծ չափաբաժին։ Բացի այդ, օրգանիզմը կարմիր մսից չափազանց շատ երկաթ է կլանում՝ անկախ նրանից՝ դրա կարիքն ունի՞, թե՞ ոչ։ Հավի և հնդկահավի միսը շատ ավելի քիչ է հագեցած ճարպերով։ Նույնը վերաբերում է ձկնեղենին: Սպիտակուցի լավ աղբյուր են լոբազգիները ու ընկույզները: Դրանք հարուստ են բջջանյութով, վիտամիններով, հանքանյութերով և միևնույն ժամանակ «չհագեցած» ճարպերով: Ինչպես մրգերն ու բանջարեղենը, դրանք մեզ տալիս են բազմաթիվ ֆիտո-սնուցիչներ, որոնք պաշտպանում են տարատեսակ հիվանդություններից:

Շատ կաթ մի՛ խմեք։ Մեզ հաճախ խորհուրդ են տալիս օրական 2-3 չափաբաժին կաթ, մածուն, պանիր կամ այլ կաթնամթերք օգտագործել։ Դրանք կալցիումի հարուստ աղբյուր են, որն անհրաժեշտ է ոսկորների ձևավորման և ամրացման համար։ Բայց նախ պետք է հասկանալ, թե որքան կալցիում է մեզ անհրաժեշտ։ Օրինակ՝ հետազոտությունների համաձայն՝ տարեց ամերիկացիներն ավելի շատ են կաթնամթերք օգտագործում, քան այլ երկրների բնակիչները (բացառությամբ Հոլանդիայի և Սկանդինավյան երկրների), բայց նրանց մոտ կոտրվածքների հավանականությունն ամենամեծն է: Այնպես որ, կաթնամթերքը չարաշահելուց առաջ նախ հասկացեք ձեր օրգանիզմն ունի՞ կալցիումի կարիք:

Իմացեք ձեր չափը: Պետք չէ կալորիաները հաշվելու գրքույք պահել, պարզապես հիշեք, թե ինչ եք ուտում և խմում: Ճարպոտ միսը, պանիրը, երշիկեղենը, սառը միսը, տորթերը, խմորեղենը, գազավորված և մրգային ըմպելիքները կալորիաների հիմնական աղբյուրն են։ Շատերը սահմանափակում են մսի ու երշիկեղենի օգտագործումը, բայց դրա հետ մեկտեղ լիտրով գազավորված ըմպելիք են խմում, իսկ հետո զարմանում, որ չեն նիհարում։ Առավոտյան կես բաժակ հյութը վնասակար չէ, բայց օրական մի քանի բաժակը մի քանի հարյուր հավելյալ կալորիա է և միևնույն ժամանակ ոչ մի գրամ բջջանյութ։ Հյութը չի հագեցնում, այլ միայն բացում է ախորժակը։ 

Մի՛ տրվեք գայթակղություններին: Մեզանից շատերը դժվարանում են հրաժարվել շոկոլադից, թխվածքաբլիթներից, չիփսերից կամ նմանատիպ այլ ուտեստներից: Եթե ցանկանում եք առողջ լինել և երկար ապրել՝ հրաժարվեք դրանցից։  Հիշեք, որ մենք ուտում ենք ապրելու և առողջ լինելու համար, այնպես որ՝ սննդի ընտրությանն իսկապես պետք է շատ լուրջ վերաբերվել։

Թեմայի մեջ

Գրադարան

Տեղեկատու

Ֆեյսբուքյան էջ